Presidentsverkiezingen 2016: Hoe Donald Trump de GOP herdefinieerde

nov 22, 2016 by

Presidentsverkiezingen 2016: Hoe Donald Trump de GOP herdefinieerde

Via de media krijg je nauwelijks een idee over de impact van Donald Trump op de Republikeinse partij (Grand Old Party – GOP). Veroordelingen over zijn stijl zijn talrijk, maar analyses over zijn betekenis voor de GOP zijn met een vergrootglas te zoeken. Trump is een a-typische Republikein die met zijn campagne de bakens van de partij verzette, wellicht voorgoed.

Donald Trump is een New Yorkse zakenman die nog nooit in zijn leven een politiek mandaat heeft vervuld. Hij werd verweten onervaren te zijn en geen standvastige principes te hebben. Zo evenaart hij Winston Churchill om zonder blikken of blozen van partij te wisselen: in 1987 werd Republikein, in 1999 was hij lid van de Independence Party, in 2001 Democraat en sinds 2009 is hij weer Republikein. Hij staat niet bekend als een belijdend christen en hij is zeer liberaal op de waardeschaal: hij heeft zich in het verleden uitgesproken voor abortus en het homo-huwelijk.

Wat betreft de christelijke thema’s heeft Trump er lippendienst aan bewezen, maar niet meer dan nodig. Feitelijk heeft hij gedurende zijn campagne hier nauwelijks aandacht aan gegeven – het was een sociaal-economisch verhaal dat bestond uit het terughalen van banen, het uitzetten van illegalen en het sluiten van gunstige handelsverdragen. De zogenoemde christelijke lobby (evangalicals) werd volledig buitenspel gezet door Trump, die liet zien dat je ook zonder een nadruk op christelijke waarden de verkiezingen kunt winnen. De tragedie van de evangelicals is dat zij hierdoor de negers van de GOP zijn geworden: zij stemmen trouw op de partij, maar krijgen nooit hun deel. Trump is geen belijdend christen en heeft ook geen banden met deze factie binnen de Republikeinse partij, een breuk met de gewoonte van Republikeinse kandidaten om zich hierop voor te staan.

Een ander stokpaardje van de GOP is de vrijhandel. De GOP is altijd voorstander geweest van een vrij verkeer van personen en goederen – zij is van oudsher de partij van de bankiers en zakenlieden. Tijdens deze verkiezingen werd dit hele plaatje volledig omgedraaid: Hillary Clinton hield toespraken voor de bankiers en captains of industry over open grenzen, terwijl Trump een protectionistisch betoog hield om banen in de industrie in Amerika te houden, desnoods met importtarieven. In dat licht dient ook zijn immigratie-politiek te worden gezien. Trump wil immigratie beperken om de Amerikaanse arbeidsmarkt te beschermen tegen loondruk door (illegale) immigranten, wat jarenlang een stille wens was van de vakbonden en een openlijke wens van veel Amerikaanse arbeiders. Daarbij wil Trump nog eens miljarden investeren in infrastructurele projecten, dat is vloeken in de libertarische kerk.

Last but not least hebben de neoconservatieven met slaande deuren de GOP verlaten om zich achter Clinton te scharen. Zij bezorgden de GOP het predikaat warfare-party (tegenover de Democraten als de welfare-party), met andere woorden de partij die aanstuurde op buitenlandse interventies, die in de kaart speelde van de wapenindustrie, het military-industrial complex. Trump keerde zich tegen wat hij ‘stupid wars’ noemde en beloofde een isolationistische politiek. Hij viel tijdens de Republikeinse voorverkiezingen George W. Bush frontaal aan door te spreken over de leugen van de massavernietigingswapens als voorwendsel om Irak binnen te vallen. Deze en andere soortgelijke uitingen leidden tot een ware exodus van prominente neoconservatieven naar het Democratische kamp.

Trump heeft eigenlijk veel gemeen met Ronald Reagan – eveneens een relatieve buitenstaander die eerder liberaal dan conservatief was. Reagan slaagde er ook in om kiezers uit het midden aan het trekken en staten te winnen die normaal Democratisch stemmen. Men sprak ook wel van Reagan-Democrats. Zodoende kun je ook spreken over Trump-Democrats en eigenlijk overlappen die groepen elkaar: mensen uit de lagere klassen die niet noodzakelijk religieus of zelfs conservatief zijn. De arbeiders uit de zogenoemde rust-belt (de staten rond de Grote Meren in het noorden van de Verenigde Staten) stemden tijdens de vorige presidentsverkiezingen nog voor Obama.

Binnen de Republikeinse partij heeft Trump de bakens verzet: na de nederlagen tegen Obama en de kwakkelende verkiezingsresultaten van de Republikeinen heeft hij de weg naar succes weer gevonden. Daarbij hebben de neoconservatieven het onderspit gedolven, zijn de evangalicals ondergesneeuwd en zijn de libertariërs de woestijn ingestuurd. Trump heeft gewonnen met een geheel nieuw programma, dat nu zijn succes heeft bewezen. Hij heeft bovendien gewonnen ondanks het lijdelijke verzet van het Republikeinse establishment en de #NeverTrump republikeinen, een losse coalitie van neoconservatieven en libertariërs. Trump is een seculiere nationalist, sommigen spiegelen hem zelfs aan Europese populisten, maar allesbehalve een traditionele Republikein.

Related Posts

Share This

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.