Persbureaus leiden tot journalistieke luiheid

okt 21, 2015 by

Persbureaus leiden tot journalistieke luiheid

In ons vorige stukje maakten we gewag van het feit dat het nieuws wordt gekanaliseerd via de persbureau’s. Er zijn nauwelijks nog kranten met eigen buitenlandcorrespondenten – alles komt vanuit een handje vol persbureaus: ANP, Reuters en AP. Dat is een ongezonde zaak. Iedereen die met bronnen werkt, weet dat je de betrouwbaarheid van bronnen dient te toetsen en bij voorkeur met andere bronnen. Dat gebeurt echter in de werkelijkheid niet. Er wordt vaak met knippen en plakken gewoon een persbericht van ANP in de krant gezet. Vandaar dat de kranten er vaak hetzelfde uitzien. Je zult in de Volkskrant of NRC nauwelijks iets anders lezen in de nieuwssectie als gevolg van deze praktijk van kopiëren/plakken.

En daar eindigt het niet bij. Je zou denken dat als men zoekt naar nieuws uit China of Rusland, dat er een beroep wordt gedaan op Chinese of Russische persbureaus. Als je de kranten echter openslaat, dan zul je echter nooit een  verwijzing vinden naar Xinhua of TASS. En dat terwijl dat voor de lezer juist interessant kan zijn: wat speelt er zich af in het verre buitenland en hoe wordt het nieuws gebracht door verschillende persbureaus? Je zult het niet weten, want het nieuws komt slechts uit één en dezelfde hoek: de Westerse persbureaus. Soms is het zelfs zo gek dat men een Amerikaans persbureau aanhaalt over een gebeurtenis in China en daarbij niets eens de moeite doet om eens te kijken wat een Chinees persbureau hierover heeft te zeggen.

Het ANP is bovendien geen objectieve berichtgever. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de berichtgeving rond de verjaardag van Pegida in Dresden. Ten eerste worden cijfers weergegeven alsof ze feiten zijn. De politie geeft echter al maanden geen cijfers meer over de toeloop bij Pegida. Het is onduidelijk waar ANP haar cijfers op baseert. Verder wordt er gesproken over een gespannen sfeer, maar volgens ANP kwam dat door de agressieve woorden van Lutz Bachmann, niet door de agressieve tegendemonstranten die een Pegida-aanhanger zo zwaar verwondden dat deze moest worden opgenomen in het ziekenhuis. Van een krant kun je een politieke of levensbeschouwelijke kleur verwachten, maar van een persbureau mag je toch wat meer objectiviteit verwachten.

Toch gaat het zelfs bij het redactioneel aanpassen van een betoog van een ANP-persbericht vaak genoeg mis en wordt het soms een vreemde woordenbrij. Zo kun je dat zien bij het bericht in de Volkskrant en een bericht op Nu.nl over de verjaardag van Pegida. In de Volkskrant lezen we deze zinsnede:

“De gehele avond was de sfeer al gespannen bij de viering van de Pegida-verjaardag. Pegida-oprichter Lutz Bachmann had daarvoor samen met andere sprekers gezorgd voor bij vlagen agressieve toespraken over de instroom van vluchtelingen.”

Dit komt rechtstreeks uit het ANP-bericht. Bij Nu.nl heeft men een bewerking gedaan, waardoor het betoog niet meer loopt:

“Voor- en tegenstanders van Pegida bevinden zich binnen gezichtsafstand van elkaar, slechts gescheiden door massaal aanwezige politie. Pegida-oprichter Lutz Bachmann had daarvoor samen met andere sprekers gezorgd voor bij vlagen agressieve toespraken over de instroom van vluchtelingen.”

Het is niet meer duidelijk waar Bachmann voor heeft gezorgd: Voor de gezichtsafstand van voor- en tegenstanders? Voor de massaal aanwezige politie? Het betoog is duidelijk bewerkt en nu is de context weg.

Het fenomeen van de persbureaus heeft meer dan een andere ontwikkeling gezorgd voor de eenvormigheid van het nieuws, maar ook de toename van redactionele fouten. Het is een verarming van de nieuwsgaring.

1 Comment

  1. Evil Zorro

    Helemaal mee eens, en bij een beweging als Pegida gooit men alle registers open om het in zo een slecht mogelijk daglicht te plaatsen. Links is het nieuwe rechts!

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.