AFM als poortwachter voor de grote banken

aug 3, 2015 by

AFM als poortwachter voor de grote banken

Afgelopen weekeinde viel mijn oog op een artikel in NRC over een duo jonge startende ondernemers die worden afgeblokt door de toezichthouder AFM. De praktijken van de AFM lijken er op gericht om de markt gesloten te houden voor nieuwkomers. Oligarchisering van de financiële wereld.

De AFM is een creatie van Arthur Docters van Leeuwen, de voormalige baas van de voorloper van de AIVD (1989-1995). Docters van Leeuwen is altijd een ambtenaar geweest en bovenal een partijganger. Aanvankelijk D’66, de partij voor de hogere ambtenarij, en op latere leeftijd VVD, de partij voor de rijke mensen. Zag af van een plaats op de Kamerlijst omdat hij niet hoog genoeg op de lijst stond.

Docters van Leeuwen deed bij AFM waar hij goed in was in zijn hoedanigheid als jurist en topambtenaar: bevoegdheden verwerven en personeel aantrekken. Na 5 jaar Docters van Leeuwen werd er spottend gesproken over ‘zelfrijzend bakmeel‘. De kosten voor dit ambtenarencircus werden voor een aanzienlijk deel verhaald op de financiële wereld door een uitgebreid stelsel van vergunningen en boetes.

De nieuwe regelgeving geboodt financiële bedrijven om stapels papierwerk in te vullen en allerlei cursussen te volgen. Samen met de kosten van het toezicht was dit voor veel kleinere financiële ondernemingen moeilijk op te brengen. In de tijd die men kwijt is aan papierwerk en cursussen kan er immers geen geld worden verdiend. Dit was duidelijk in het voordeel van de grote bedrijven.

Ondanks alle regelgeving en toezicht konden roofbankiers echter gewoon hun gang gaan, zoals Dirk Scheringa, die vooral geld verdiende door leningen te verstrekken aan meer armlastige mensen die vaak elders werden geweigerd. Het regende klachtenbrieven over de praktijken van DSB Bank, maar de AFM deed niets. Logisch, want Scheringa benoemde vooral VVD-ers als bestuursleden.

In 2007 nam Docters van Leeuwen afscheid van de AFM en werd hij opgevolgd door VVD-er Hans Hoogervorst. Hoogervorst had evenals Docters nog nooit in de financiële sector gewerkt, afgezien van een korte periode (1983-1986) bij een Amerikaanse bank die in die periode betrokken bleek te zijn bij het Iran-Contra schandaal. Maar kniesoor en terug naar de AFM.

Hoogervorst kreeg in 2008 te maken met de kredietcrisis en kon DSB niet meer uit de wind houden. Hij raadde zijn partijgenoten aan om het zinkende schip te verlaten. Zalm kreeg een topfunctie bij de genationaliseerde ABN AMRO, de bank die direct beslag legde op de kunstcollectie van Dirk Scheringa na het faillissement van DSB. Bestuurlijke ervaring kwam op dat moment goed van pas.

Wat de DSB-affaire en de rol van de AFM ons leert is dat roofbanken gewoon hun gang kunnen gaan als ze maar voldoende bestuurders hebben uit de politiek. Het waren de kleine vissen waar de AFM zich op richtte. Die concurrentie is nu grotendeels uit de weg geruimd door een dikke laag aan regelgeving, die het vrijwel onmogelijk maakt voor nieuwkomers om de markt te betreden (zie hierboven).

Verder is staatscontrole en staatstoezicht geen garantie voor goed bestuur. Onlangs kwam ABN AMRO slecht in de nieuws door malversaties met vermogensbeheer in Dubai. Regels betreffende terrorismefinanciering en witwaspraktijken werden met voeten betreden.

Related Posts

Share This

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.