Een onsje meer Griekse democratie graag

jul 12, 2015 by

Een onsje meer Griekse democratie graag

Met het Griekse referendum van afgelopen zondag leek Griekenland even weer recht te doen aan haar reputatie als bakermat van de democratie. We lijken tegenwoordig echter vergeten te zijn wat het is om een echte democratie te zijn. Daarom tijd voor een analyse.

De Antieke Griekse democratie was allereerst een gevolg van een democratische cultuur. Je kunt wel alle instituties hebben van een democratie, zoals een parlement, maar wat een democratie tot een echte democratie maakt is de democratische cultuur. Een cultuur waar vrijheid van meningsuiting het hoogste goed is en waar alle politieke kwesties openlijk worden bediscussieerd.

In het Antieke Athene was deze democratische cultuur zo sterk, dat mannen vaak niet eens thuis aten met familie, maar juist met vrienden om over politiek te praten. Deze vrienden waren vaak ook zijn kameraden in tijd van oorlog, want in de Antieke Griekse democratie was burgerschap niet alleen verbonden aan afkomst, maar ook aan plichtsvervulling: iemand die zijn militaire plicht niet vervulde was geen burger.

Het mes sneedt ook aan twee kanten: een gewapende burger is een vrije burger. Een gewapende burger was het enige tegenwicht voor een staat dat kan beschikken over de macht van leven en dood, zowel in het strafrecht (doodstraf) als in diplomatie (oorlog). Dat schijnen we tegenwoordig vergeten te zijn – men vertrouwt er blind op dat de overheid geen geweld gebruikt tegen de eigen burgers of zijn macht anderzins misbruikt. Er is geen tegenwicht.

Tegenwoordig lijkt de nadruk in een democratie meer te liggen op rechten: recht op vrije meningsuiting, recht op een uitkering, etc. Men gaat teveel van de staat uit en verlangt dat de staat ons gelukkig maakt en onze behoeften vervult. Dat is geen democratische houding. In een echte democratie is een burger juist onafhankelijk van de staat: hij kan zichzelf voorzien van inkomsten en zichzelf verdedigen. We laten teveel over aan de staat en praten daarom ook te weinig over politiek – er is geen democratische cultuur.

Related Posts

Tags

Share This

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.