Geen progressieve toekomst met Napoleon

jun 20, 2015 by

Geen progressieve toekomst met Napoleon

Tweehonderd jaar geleden werd Napoleon’s opmars naar Brussel in de kiem gesmoord in de Slag bij Waterloo. Sommige progressieven pinken een traantje weg bij het verlies van de ‘progressieve’ Napoleon tegenover de ‘convervatieve’ Wellington. Had de geschiedenis er anders uitgezien als Napoleon had gewonnen?

Napoleon kwam voort uit de chaos van de Franse revolutie van 1789. Als Corsicaan van relatief bescheiden afkomst boden de revolutionaire oorlogen ongekende promotiekansen. Corsica was namelijk het laatste grondgebied dat slechts in 1768 deel ging uitmaken van Frankrijk, Napoleon was een halve Italiaan, en van oudsher was het leger een bolwerk van de adel. Napoleon ging aanvankelijk mee met de revolutionaire ideeën van vrijheid, gelijkheid en broederschap, maar in 1799 slaagde hij er door middel van een militaire staatsgreep een de facto militaire dictatuur te vestigen.

Vanaf 1799 begint Napoleon alle progressieve krachten buiten te werken. Hij deporteert in 1800 meer dan 100 afgevaardigden van de Jacobijnen naar Guyana, de Franse kolonie in Zuid-Amerika en in 1801 sluit hij een akkoord met Paus. Dat laatste was een begin van het herstel van de Katholieke Kerk in Frankrijk dat na de Franse revolutie sterk had geleden onder confiscaties en regelrechte vervolging. De verzoening met de Kerk leidde tot de kroning van Napoleon tot keizer in 1904 te Rome. Napoleon ontpopte zich als vorst en trouwde in 1810 met de dochter van de Oostenrijkse keizer.

Napoleon werd niet alleen zelf een vorst in adellijke zin, maar herstelde ook de Franse adel met het verlenen van adellijke titels aan verdienstelijke officieren. Hij benoemde in die zin ook zijn broers en zusters tot koning(inn)en van de verschillende vazalstaten. Er bleef zodoende maar weinig meer over de idealen van de Franse revolutie. De veldtocht naar Rusland in 1812 was dan ook ontstaan door geopolitieke motieven en had niets meer te maken met progressieve politiek. Een Bonaparte op de Franse troon, in geval van winst bij Waterloo, had dan ook weinig uitgemaakt voor de politieke geschiedenis van Europa.

Opmerkelijk genoeg werd de neef van Napoleon Bonaparte, beter bekend als Napoleon III, later keizer van Frankrijk tussen 1852 en 1871. Hij voerde evenmin een progressieve politiek en teerde grotendeels op de nostalgie van het Franse keizerrijk van Napoleon Bonaparte. Pas na de abdicatie van Napoleon III in 1871 als gevolg van de verloren Frans-Duitse oorlog werd Frankrijk een republiek.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.