Fortuyn, een professor verdwaald in de politiek

apr 19, 2015 by

Fortuyn, een professor verdwaald in de politiek

Fortuyn werd gemaakt en gebroken door de politiek. Fortuyn maakte carrière in de academische wereld via een PvdA-netwerk: hij promoveerde aan de uitgesproken linkse Groningse Universiteit bij oud-communist Ger Harmsen en was tot 1989 lid van de PvdA. In 1990 gooide hij het over een andere boeg en kreeg als gevolg een leerstoel aan de Rotterdamse Erasmusuniversiteit, die was vernoemd naar de CDA-politicus Wil Albeda. Later zou hij lid worden van de VVD.

Hij bewoog zich gedurende zijn academische loopbaan binnen de gebaande paden van de politiek en maakte gebruik van de politieke netwerken binnen de academische wereld om zakenopdrachten binnen te ruiven, zoals de introductie van de OV-studentenkaart. Dat was echter niet genoeg voor zijn persoonlijke ambitie, want hij wilde ook een politieke positie bekleden, zoals een ministerschap. Hij haalde bakzeil bij de gevestigde partijen en als gevolg daarvan ging hij in 2001 in zee met Leefbaar Nederland.

Leefbaar Nederland (LN) was opgericht door oud-PvdA-er Jan Nagel, die eveneens ontevreden was over zijn positie binnen de gevestigde politieke orde. De kern van LN werd gevormd door mensen die hun politieke ambities niet konden waarmaken binnen het establishment en de partij kreeg als gevolg daarvan de allure van een protestpartij. Dit imago van protestpartij werd versterkt door de komst van Pim Fortuyn die zeer uitgesproken ideeëen had over hoe het land moest worden bestuurd.

Fortuyn’s persoonlijkheid pastte niet bij de partijcultuur binnen LN, dat een vergaarbak was van linkse en rechtse politici en denkers. Zijn uitgesproken meningen vielen goed bij een groot deel van de kiezers, maar dreigde de partij te verscheuren. Hij liet zich weinig gelegen aan de partijlijn en als het partijbestuur hem daarmee confronteert verlaat hij de partij. Hij verzamelt nieuwe mensen om zich heen en begint drie maanden voor de verkiezingen zijn eigen lijst – Lijst Pim Fortuyn.

Fortuyn brengt in maart 2002 een boek uit met als titel De puinhopen van acht jaar Paars. In dat boek verwoordt hij zijn verkiezingsprogramma waarin hij onder andere pleit voor het afblazen van het zogenoemde JSF-project. Hij wil de luchtmacht en landmacht onderbrengen bij de marine. Als gevolg hiervan wil hij het JSF-project, een Trans-Atlantisch multi-miljarden project om een nieuwe generatie straaljagers te ontwikkelen, afblazen om geld vrij te maken voor binnenlands beleid.

Aangezien Fortuyn vastbesloten is om premier te worden en zijn formatie zeker meer dan 30 zetels dreigt in de Tweede Kamer te komen, maakt men zich in Washington druk over de toekomst van de JSF. In de dagen voorafgaand aan de verkiezingen komen vertegenwoordigers van het Ministerie van Defensie en zelfs de Amerikaanse ambassadeur op bezoek bij Fortuyn om hem over te halen dit project toch te steunen. Fortuyn houdt echter voet bij stuk – hij wil regeren en daarvoor heeft hij geld nodig.

Er zijn ook een aantal andere redenen waarom men in Washington toch nerveus is over Fortuyn. Fortuyn hield op 7 april een internationale persconferentie waarin hij een rechtse golf van verkiezings-overwinningen voorspelde als een soort van domino-effect van zijn eigen overwinning. Bovendien omringde hij zich met mensen die Washington niet gunstig gezind waren, zoals Willem Oltmans. Op enig moment ging het gerucht de ronde dat Oltmans onder Fortuyn minister van buitenlandse zaken werd.

Op 6 mei 2002 werd Pim Fortuyn op het Hilversumse Mediapark doodgeschoten. Hij was toen geheel afgedwaald van de mainstream politiek. Hij had zich aangesloten bij een protestpartij, zich daar vervolgens van afgescheurd. Hij wilde met een eigen lijst de Nederlandse politiek bestormen met een monsteroverwinning een plaats in het Catshuys veroveren. Hij was bereid om desnoods de internationale politiek op stelten te zetten (JSF) en zijn oren te laten hangen naar kritische geesten (Oltmans).

In theorie is dit allemaal gerechtvaardigd – we hebben immers een Grondwettelijk recht om via de stembus te kiezen voor een andere politiek. In werkelijkheid zijn er wel degelijk grenzen aan de politiek. Fortuyn besefte zich waarschijnlijk niet in welk gevaarlijk krachtenveld hij zich bewoog toen hij actief werd buiten de mainstream politiek. In een volgend stuk zal ik ingaan op de moord van Fortuyn en de wijze waarop ook in Nederland de politiek wordt bepaald van buitenaf.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.