Basisinkomen, kritiek en repliek

okt 22, 2014 by

Basisinkomen, kritiek en repliek

Er zijn veel reacties binnengekomen op mijn vorige artikel over de (on)zin van het basisinkomen. Deze analyse was vooral een macro-economische analyse over hoe het basisinkomen zou leiden tot inflatie, werkloosheid, importtekorten en hoogst waarschijnlijk ook een neergang in het onderwijs. In dit stuk wil ik ingaan op de argumentatie die tegen mijn artikel is ingebracht.

1.       Werken met behoud van uitkering

Tegenwoordig zou het al gewoon zijn om een beetje te werken naast je uitkering. Allereerst is deze praktijk een schande, zoals we al eerder betoogden, maar het is geenszins een normaliteit. Het merendeel van de beroepsbevolking heeft werk en voor het grootste deel nog altijd voltijd. Minder dan 10% van de arbeidsbevolking is niet in loondienst, terwijl 95% van de mannen een voltijd baan heeft en de meerderheid van de vrouwen in verscheidene mate in deeltijd of voltijd werken.

2.        Automatisering betekent verlies van arbeid

De industrialisatie tijdens de 19de eeuw werd destijds ook gezien als een bron van werkloosheid, maar in werkelijkheid kende de 19de eeuw de grootste bevolkingsgroei in de Europese geschiedenis. De werkgelegenheid nam in die periode niet af. Er was voldoende werk en geld om kinderen te kunnen veroorloven. Machines vergrootten de productiviteit van de arbeider en daarmee de concurrentiepositie met het buitenland. De huidige automatiseringshype trekt een rookgordijn voor de belangrijkste redenen van het huidige verlies van banen in de productieve sector, namelijk Oost-Europese gastarbeid en outsourcing naar Azië.

3.       Door robots hebben we niets meer te doen

Bram van Ojik juichde afgelopen maandag de komst van robots toe. Vanaf nu zou er minder werk zijn. Het probleem is dat robots ook dienen te worden geproduceerd, worden onderhouden en worden vervangen. Daarnaast hebben robots energie nodig. Voor al deze zaken zijn we afhankelijk van het buitenland en vaak willen de leveranciers worden betaald in harde valuta’s. Er dient met andere woorden worden gewerkt om het geld te verdienen om de robots te werk te stellen. Het werkte zo voor de machines in de fabrieken in de 19de eeuw, de huishoudelijke apparaten in de 20ste eeuw en zo zal het ook werken voor de robots van de 21ste eeuw. Het komt niet uit de lucht vallen.

4.       Basisinkomen voor basisbehoeften

Het probleem van het basisinkomen is waar de lat moet worden gelegd. Welk inkomen wordt hoog genoeg geacht om de basisbehoeften te dekken en welke basisbehoeften dienen te worden gedekt? Is televisie een basisbehoefte of een keer per jaar op vakantie naar het buitenland?? Tegenwoordig worden niet-werkenden al getrakteerd op allerhande gratis dingetjes, zoals computers, huishoudelijke apparatuur, schoolboeken en contributies voor sportverenigingen. Het probleem is dat al deze goederen en diensten worden geleverd tegen marktprijzen en dat de marktprijs afhankelijk is van het inkomen, etc. Basisinkomen waar geen economische productiviteit tegenover staat is geen lang leven beschoren.

5.       Toekomst zonder zorgen

Een basisinkomen veronderstelt een behoefte aan een verminderde productiviteit, wat niet zo is. Integendeel, we dragen een groot gedeelte van het inkomen af aan sociale lasten, ziektekostenverzekering en pensioen. Wat betreft het laatste dreigt door de vergrijzing de pensioen- en AOW-basis te krimpen. We worden verondersteld langer te werken (tot 67 jaar) om de kosten te kunnen dekken. En dat betekent niet 15 uur in de week werken, of werken wanneer je zin hebt, maar voldoende mensen die voltijd werken in een productieve baan.

Het basisinkomen getuigt van een hier-en-nu mentaliteit die we terugzien in de fabel van de krekel en de mier. Wie niet werkt en spaart voor later heeft niets te makken als het slecht gaat.

6.       Werken als je zin hebt

Het idee van een basisinkomen en verminderde economische productiviteit gaat volledig langs de economische realiteit heen. Hoe kun je als landbouwer slechts 15 uur in de week werken? Datzelfde geldt voor de nutssector (water, gas en elektriciteit). Vaak werken mensen ook nog eens in teamverband, waardoor iedereen toch op hetzelfde tijdstip moet werken, omdat men van elkaar afhankelijk is. Wat te denken van een internationale vrachtwagenchauffeur of een schipper? Goederen dienen te worden geleverd en graag ook even terugkomen met een retourvracht.

Veel economische activiteiten en bedrijven kunnen ook niet zomaar worden uitgezet, zoals een raffinaderij of een hoogoven. Wie moet er met andere woorden altijd werken en wie niet?

In een volgend stuk zal ik ingaan op de theorie van het basisinkomen. Is het rechts of links? Is het basisinkomen het kapitalisme van links?

3 Comments

  1. wiel gorissen

    Complete flauwekul-artikel.

  2. wiel gorissen

    Reactie wacht op goedkeuring….
    Nog meer flauwekul.

  3. gopala

    basisinkomen een prima idee, dehier genoemde argumenten zijn niet helemaal conform de tijd van nu.

    de automatisering van de 19e eeuw en die van nu verschillen wezenlijk…het werk dat het maken van robots creeert, kan immers ook door robots gedaan worden..er zijn al robots die zichzelf kunnen maken. Een bepaalde mate van toezicht is waarschijnlijk wel wenselijk, daarop nu al vooruit lopen lijkt mij onzinnig..immers we weten met zijn allen niet wat die situatie precies gaat doen.

    Naar mijn idee is het niet hebben van geld het grootste probleem, wij praten in alles aangaande het leven over de betaalbaarheid maar hebben wij ons wel gerealiseerd dat als er geen geld is er per definitie nog wel leven is. Als er geen geld meer is, kunnen wij dan misschien leven MINDER afhankelijk maken van geld, immers, alles wat de aarde betreft is ons gratis ter beschikking gesteld, het vragen van geld in ruil voor goederen en bijgevolg het benodigde geld afhankelijk maken van arbeid is een gegeven wat aan vervanging toe is.

    Eens hebben wij machines bedacht om het leven van de mens ook een stuk aangenamer te maken, nu wij met de keerzijde geconfroteerd worden, moeten wij niet willens en wetens vast houden aan een contructie die nu niet meer werkt, daar zullen heel wat heilige huisjes voor om moeten….en daar ligt het probleem.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.