Basisinkomen, het kapitalisme van links

okt 28, 2014 by

Basisinkomen, het kapitalisme van links

Met het pleidooi van het basisinkomen is het utopische denken terug van weggeweest. Machines zouden het werk van ons over kunnen nemen, waardoor we meer ‘vrije tijd’ hebben voor de zaken die we echt leuk vinden. In dit laatste stuk wil ik afrekenen met het basisinkomen, het kapitalisme van links.

Waar iedereen, voor- en tegenstanders, het over eens zijn, is dat het basisinkomen een onvoorwaardelijk inkomen veronderstelt – een inkomen dat niet voorkomt uit productie of dienstverlening. Gratis geld voor iedereen, zegt basisinkomen.nu. Werken wordt vrijblijvend, althans in theorie. Het probleem is dat dit experiment in het verleden al is geprobeerd, met name in de Nieuwe Wereld. De lijst van Amerikaanse utopische experimenten is lang, maar hebben allen gemeen dat ze doorgaans niet langer dan 15 jaar bestaan. Dat is logisch: als er geen werk meer hoeft te worden geleverd voor de basisbehoeften, dan trekt dat luie mensen aan en stoot het productieve mensen af. Een gemeenschap, hoe klein dan ook, dat op een dergelijke wijze functioneert zal op die manier ten onder gaan. Het basisinkomen veronderstelt een gesloten, autarkische monocultuur, dat wil zeggen een gemeenschap waar iedereen het eens is over het nut van werk, dat kan voorzien in de eigen behoeften en geen improductieve buitenstaanders zal opnemen. Niet bepaald een links ideaalbeeld.

Dat laatste punt over de improductieve gemeenschapsleden is een zwaktepunt binnen het basisinkomen. Als de productiebasis smal wordt en de eisen voor arbeid laag worden, dan neemt de tolerantie voor niet-werkenden sterk af. Het is immers voor iedereen wel mogelijk om in ieder geval ‘iets’ te doen.

Het zwakste punt van het basisinkomen is echter de ontkoppeling van werk en inkomen. Productie en diensten vertegenwoordigen een bepaalde marktwaarde, dat wordt uitgedrukt in het universele ruilmiddel dat we geld noemen. Als mensen niet meer hoeven te werken voor geld, dan komen we in een fase terecht dat geld uit het niets wordt geschapen. In de beurswereld zie je ook dat er geld wordt ‘verdiend’ door allerlei rekensommetjes en worden er grote bedragen uit het niets geschapen. De producten die op de aandelenbeurs worden verhandeld zijn wel gebaseerd op de resultaten van echte productie, maar is niet meer dan een afgeleide waarde van de verhandeling. Het is een terechte kritiek van links (en rechts). Zo kan een financieel gezond en productief bedrijf op de fles gaan door het inzakken van de aandelen op de beurs als gevolg van speculatie, maar kunnen er ook grote bedragen worden neergelegd voor aandelen van een bedrijf dat nog niets heeft gepresteerd.

Kapitalisme is de heerschappij van het geld, geld dat niet is gebaseerd op productie maar op macht en manipulatie. Het basisinkomen vormt hier geen uitzondering op. Het basisinkomen ontkoppelt niet alleen arbeid en inkomen, maar het is simpelweg het aanzetten van de geldpers, een maatregel die leidt tot inflatie van geld en daarmee de ontwaarding van spaargeld en arbeid. Iedereen die werkt weet hoe belangrijk de jaarlijkse inflatiecorrectie is – als deze lager is dan de inflatie, dan verdient men per saldo minder. Het basisinkomen is een linkse doodzonde, namelijk de veronachtzaming van het werk van de productieve klasse (een klasse die Marx hoger achtte dan het improductieve klasse van kapitalisten). Het basisinkomen is het kapitalisme van links – de schepping van geld uit het niets.

3 Comments

  1. flapflipfloep

    Volgens mij ga je voorbij aan het feit dat de gemiddelde mens wel iets meer wil dan het minimum, en alleen daarom al, gewoon gaat werken. En aan het feit dat ook nu grote groepen mensen niet productief zijn, en aan het feit dat er een heleboel werk is dat men nu doet, waarvoor men betaalt krijgt, maar waarvan de waarde niet boven bezigheidstherapie uitsteekt, zoals wat er aan het sociale vangnet is afgehakt en aan de burocratische kant van het verhaal is bijgeplakt.

    Een heleboel nutteloze arbeid komt te vervallen,
    daarnaast bestaat de filosofie van het basisinkomen niet uit termen van rendabelen en onrendabelen, maar van gelijkwaardige mensen, die recht hebben op een waardig bestaan, zonder hiervoor in denigrerende molens te moeten verkeren.

  2. Erwin

    “Als mensen niet meer hoeven te werken voor geld, dan komen we in een fase terecht dat geld uit het niets wordt geschapen”

    U heeft er blijkbaar geen idee van hoe ons huidige financiele systeem werkt ?
    Kunt U zich misschien eens verdiepen in het fenomeen Fractional Reserve Banking ?

    Hopelijk gaat er dan een lichtje branden dat het merendeel van de productie die wij als mensen leveren als rente betaald moet worden op leningen die uit het niets geschapen zijn door (centrale) banken.

    Zeker met inachtneming van de enorme kosten die de uitvoering van een enkele uitkering met zich meebrengt in de vorm van ambtenarij, controle, onzinnige werkprojecen en dergelijke denk ik dat we best geld genoeg hebben voor een onvoorwaardelijk basisinkomen.

    In de praktijk blijkt niemand lui te zijn, echter momenteel wordt het de werklozen extreem moeilijk gemaakt een handje te helpen aangezien zelfs vrijwilligerswerk kan leiden tot een straf.

  3. Misschien is het een idee om dit artikel te lezen dan hoef ik hier niet een heel pleidooi te gaan houden:

    http://www.volkskrant.nl/opinie/basisinkomen-schept-werk-en-sociaal-dienstbetoon~a3778631/

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.