Verloren generatie 2000

aug 4, 2014 by

De jaren 1990 waren achteraf gezien het eindpunt van een na-oorlogs gouden tijdperk. Tot die tijd was alles vooruit gegaan: de economie, de techniek, het onderwijs en het optimisme. De sociale mobiliteit was historisch ongekend en alles leek mogelijk voor eenieder die hard werkte of studeerde. De tijden zijn echter veranderd. Dreigt er een verloren generatie te ontstaan?
Het jaar 2012 was een mijlpaal in het hoger onderwijs: de mastertitel (voorheen: doctorandus) komt achter een betaalmuur. De studiefinanciering voor deze studiefase verviel en werd omgezet in een lening. Nederland is hard op weg een land te worden waar studeren in het hoger onderwijs een zaak is geworden van de beter gegoeden. Als je ouders niet hebben gespaard, dan wordt de drempel steeds hoger – de kosten nemen toe zonder een significant grotere kans op de arbeidsmarkt. De tijd van ‘gratis studeren’ is definitief voorbij.
Ook het onderwijs op lager niveau, zoals MBO, geeft ook geen baangarantie meer. Binnen vijf jaar gaan er 15.000 banen op MBO-niveau in de financiële sector verloren als gevolg van de automatisering. Dit is boven op de huidige trend van banenverlies op MBO-niveau (38.000 banen volgens de NOS). De automatisering levert werk op voor een kleiner aantal hoger opgeleide techneuten, maar administratieve medewerkers komen in toenemende mate op straat te staan. Dit speelt zich allemaal af in het kader van de ondergang van de lagere middenklasse in West-Europese landen.
De meest treurige ontwikkeling is de ‘race to the bottom’ voor wat betreft de salarissen van de handwerkers. Bouwvakkers komen nauwelijks nog aan de bak door concurrentie van gastarbeiders uit Oost-Europa. Bedrijven nemen nog nauwelijks mensen vast in dienst en jongeren kunnen al helemaal fluiten naar een baan vanwege gebrek aan ervaring. Stagiairs moeten worden begeleid – dat kost tijd en dus geld. Waarom een stagiair aannemen als er een ervaren Oost-Europeaan voor een habbekrats klaar staat?
Jeugdwerkloosheid is de grootste bedreiging voor de Nederlandse economie. Er dreigt door de crisis en de dalende werkgelegenheid door export van industrie en de import van gastarbeiders een hele generatie op te groeien in werkloosheid. Dat vertaalt zich in weinig ervaring, geen baanzekerheid en geen professionele ontwikkeling. In deze generatie zal een groot gedeelte zich geen eigen huis kunnen veroorloven, geen werknemerspensioen opbouwen en nauwelijks spaargeld hebben. Hiermee zal er in de toekomst ook geen kapitaal zijn opgebouwd voor de oude dag.
Hoe erg is die jeugdwerkloosheid nu eigenlijk? Nederland behoort met iets meer dan 10% jeugdwerkloosheid tot de landen die goed wegkomen, maar in landen als Frankrijk (20%), Italië (40%) en Spanje (50%) is het een nationale ramp. Desalniettemin is de jeugdwerkloosheid bijna twee keer zo groot als het percentage werkloosheid. De jeugdwerkloosheid is bovendien vooral in de steden schrijnend een probleem. Zo ligt in Amsterdam de jeugdwerkloosheid op 24%. Een op de acht jonge werklozen woont in de regio Rijnmond, ondanks de reputatie van ‘werkstad’ Rotterdam.
De vraag is wat de overheid hier aan gaat doen. Waarom wordt de arbeidsmarkt in crisis niet gesloten voor Oost-Europeanen? Waarom worden jongeren verleid door fop-studies en kansloze opleidingen? De media lopen over van berichten dat het hoger onderwijs niet aansluit op de arbeidsmarkt, voor zowel HBO als MBO. Ook de ambachtsschool dient in ere te worden hersteld – weg met de boeken op het VMBO en laat die jongeren vooral doen waar ze goed in zijn, namelijk met hun handen werken.

Related Posts

Share This

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.