Russische sancties bijten wel degelijk

aug 7, 2014 by

In Nederland wordt nogal laconiek gedaan over de Russische sancties tegen de Europese Unie. Deze sancties hebben echter wel degelijk de potentie om de Europese economie grote schade toe te brengen en niet in de laatste plaats op de meest zwakke plek: de onderbuik.

In Nederland zelf zullen de sancties wellicht grotere schade kunnen toebrengen dan tot nu toe gedacht is. Slechts 4% van de beroepsbevolking is werkzaam in de landbouwsector, maar Nederland is wereldwijd op de tweede plaats als het gaat om de waarde van de landbouwexport: alleen al in 2013 bijna 80 miljard Euro. Het gaat hier niet alleen om cash crops, zoals tuinbouwproducten en bloembollen, waarvan Nederland de leidende exporteur is in de wereld, maar ook om de voedselverwerkende industrie waar veel geld in omgaat.

Uiteraard gaat een relatief klein deel van de export naar Rusland, maar het belangrijkste neveneffect van de sancties is dat de Oost-Europese landen hun producten niet meer naar hun natuurlijke afzetmarkt kunnen exporteren. Hierdoor dreigt er in de Europese markt een overproductie te ontstaan die de prijzen zal drukken. Oost-Europese landen als Polen en de Baltische landen zijn hoofdzakelijk agrarische landen gebleven.

Het probleem is in Oost-Europa is ook de relatief kleine bedrijven en de lage ontwikkelingsgraad van de landbouwsector. Er is niet alleen het gevaar van armoede op het platteland, maar ook politieke onrust. In veel Oost-Europese landen zijn er boerenpartijen, waardoor de plattelandsarmoede snel kan overslaan in een politieke revolte. Bovendien kan een noodlijdende Poolse landbouwsector met meer dan 2 miljoen bedrijven zwaar gaan drukken op de Europese begroting, die toch al lijdt onder de honderden miljoenen aan frauduleuze aanvragen.

Het grootste gevaar is zoals gezegd voor de Europese onderbuik: de Mediterrane landen als Griekenland, Spanje en Portugal. Deze landen kennen ook een relatief grote landbouwsector en het is de vraag of de reeds verzwakte economie aldaar de klap van een complete voedselboycot kan verdragen. Rusland is volledig afhankelijk van deze regio voor de import van producten van zuid-vruchten, maar dat geldt natuurlijk ook omgekeerd. Portugal lijdt op dit ogenblik onder een bankencrisis en de Griekse crisis is alleen maar erger geworden dit voorjaar.

Het is vooral de timing van de Russische sancties die bijt. Augustus is traditioneel oogstmaand en de vraag is waar de oogst naar toe moet, als Rusland de grenzen sluit. Er is gezaaid met bepaalde verwachtingen en nu valt een naburige markt van meer dan 140 miljoen relatief welvarende consumenten plotseling weg. Rusland zal de importtekorten in afzienbare tijd kunnen aanvullen. President Poetin was vorige maand nog in Zuid-Amerika om de economische banden met diverse landen met grote landbouwsectoren (Argentinie, Brazilie, Cuba, etc.) aan te halen.

Europa moet met andere woorden gaat oppassen met het toepassen van sancties tegen Rusland, niet alleen vanwege gasafhankelijkheid van veel landen, maar ook vanwege de landbouwsector. Europa heeft zich door Amerika laten verleiden om sancties in te stellen tegen Rusland vanwege Oekraine tegen de Europese handelsbelangen in. Europa heeft veel baat van Rusland als importeur van grondstoffen en de exporteur van producten, niet in de laatste plaats uit de landbouwsector.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.