Is Thomas Piketty de nieuwe Karl Marx?

jun 13, 2014 by

Is Thomas Piketty de nieuwe Karl Marx?

De media staan er vol van – Thomas Piketty en zijn boek Capital in the 21st Century. Het Amerikaanse blad Time sprak van Karl Marx 2.0, terwijl de Britse Economist zich verwonderd afvroeg wat na eigenlijk het probleem was met meer ongelijkheid tussen arm en rijk. Als we verder kijken dan het feitenmateriaal, wat blijft dan over van Piketty’s analyses en oplossingen?

Piketty’s boodschap dat de kloof tussen arm en rijk groter wordt is zeker niets nieuws. In 1999 kopte Trouw reeds dat het verschil tussen arm en rijk de afgelopen decennia toenam, maar blijkbaar is Piketty’s boek een soort van mijlpaal in de discussie over de wenselijkheid van de inkomensverschillen. Waarom laten ‘we’  deze verschillen toenemen? Elsevier legde onlangs al de vinger op de zere plek: Piketty pleit voor meer overheidsbelasting van winst, vermogen en arbeid.

Het probleem dat Piketty niet aankaart is het verschil tussen de wijze waarop de superrijken rijker worden en de middenklasse armer wordt. Terwijl de superrijken bijna automatisch rijker worden door allerlei computerprogramma’s waarmee de kleinste marges op de aandelenbeurzen kunnen worden gekapitaliseerd (Volkskrant 18 januari 2008: “Computer ziet brood in verschil van 0,001 euro”) werkt de middenklasse zich een breuk om alle belastingen op te hoesten. Tweeverdienersschap is de norm geworden en dan nog is een eigen huis steeds meer buiten het bereik komen te liggen (Vereniging Eigen Huis 29 september 2011).

Het gemak waarop door superrijken geld wordt verdiend op de beurs staat in schril contrast met de moeite waarop werkmensen nog wat overhouden van hun zuurverdiende geld. Spaarrente is superlaag, de hypotheeknormen zijn steeds meer toegenomen en arbeid wordt hoger belast dan ooit. Daarin ligt de onrechtvaardigheid van deze economisch orde: arbeid wordt relatief lager gewaardeerd en hoger belast dan kapitaal. Bovendien is inkomsten door arbeid sterker dan kapitaal onderhevig aan inflatie, een fenomeen dat bekend staat als ‘middle class squeeze‘.

Voor Piketty is er geen wezenlijk verschil tussen arbeid, ondernemerschap en beuerskapitaal. Hij smijt alles op een hoop en verbindt er de conclusie aan dat er meer belasting moet komen op alle bronnen van inkomsten om de verschillen te nivelleren. Dat is niet de taal van Marx. Marx wilde het systeem omver werpen om arbeid boven aan de economische ladder te zetten en kapitaal onderaan. Hij wilde een revolutie, geen hervorming.

Het mag geen wonder heten dat Piketty op het schild wordt gehesen. Hij wil het systeem niet wezenlijk veranderen, maar slechts de belastingen voor iedereen verhogen. Dat hoort men bij de overheid graag. Het resultaat zal zijn dat de kosmopolitische superrijken zoals altijd de belastingen weten te ontwijken, terwijl de aan land en volk gebonden werkmensen de lasten mogen dragen van de verhoogde belastingen. Daarom dient Piketty heel wat kritischer te worden benaderd dan nu het geval is en niet louter omwille van zijn cijfermateriaal.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.